Hipertermia całego ciała

Hipertermia ogólnoustrojowa całego ciała oraz hipertermia miejscowa są metodami wspierającymi  i  wzmacniającymi zarówno standardowe leczenie onkologiczne (radioterapię, chemioterapię) jak i stosowanymi samodzielnie.

Terapia hipertermią ogólnoustrojową jest innowacyjną metodą leczenia onkologicznego , stosowaną przede wszystkim w krajach Europy Zachodniej. Metoda ta jest kojarzona z leczeniem farmakologicznym, chemioterapią i radioterapią.
Sztucznie indukowana gorączka w  ciele ludzkim stymuluje  siły gojenia oraz  uruchamia odpowiedź systemu immunologicznego, zarówno w przypadkach przewlekłych procesów zapalnych jak i  złośliwych procesów nowotworowych.

W hipertermii całego ciała rozróżniamy trzy rodzaje:

  • łagodna – do 38,5 ºC,
  • umiarkowana – od 38,5ºC do 40,5 ºC
  • oraz tzw. ekstremalna, czyli powyżej 40,5 ºC (wymagająca znieczulenia anastazjologicznego)

W Małopolskim Centrum Hipertermii  wykorzystywany jest aparat INRATHERM 1000, w którym do podgrzewania ciała ludzkiego wykorzystywane  jest promieniowanie  pochodzące od promienników podczerwieni filtrowanej wodą, dzięki czemu do skóry dociera jedynie pasmo A podczerwieni, dla którego skóra jest niemal całkowicie przepuszczalna, natomiast podskórne tkanki miękkie (a zwłaszcza naczynia krwionośne) już nie. Ciało osiąga temperaturę pomiędzy  38.5 ºC i 40.5 ºC – hipertermia umiarkowana. W chwili obecnej hipertermia onkologiczna całego ciała raczej odchodzi od hipertermii ekstremalnej, bowiem w miarę nabywania doświadczeń terapeutycznych i prowadzenia badań wygrywa przekonanie, że lepsze efekty osiąga się poprzez zwiększenie częstotliwości zabiegów przy niższej temperaturze.

Zastosowanie hipertermii całego ciała

Hipertermia całego ciała stosowana jest często  w przypadku:

  • Pierwotnych nowotworów,
  • Nawrotów nowotworowych
  • Przerzutów nowotworowych
  • Chorób reumatologicznych
  • Nadciśnienia tętniczego
  • Nasilonego bólu nowotworowego

Zalety hipertermii całego ciała

Zaletami zastosowania hipertermii całego ciała jest to, że terapia jest bezbolesna, nie powoduje powikłań, nie ma skutków ubocznych, nie wymaga znieczulenia, jest skuteczną metodą leczenia onkologicznego.

Hipertermia w onkologii - badania naukowe

Zastosowanie hipertermii w skojarzeniu radioterapią w zaawansowanym raku szyjki macicy przebadano w randomizowanych  badaniach klinicznych, które wykazały zwiększenie o 30% pełnych remisji i 3-letnich przeżyć całkowitych. W związku z tymi wynikami hipertermia jest rutynowo  stosowanym leczeniem w raku szyjki macicy w Holandii, Włoszech i Niemczech.

Podobne zastosowanie hipertermii ma miejsce w leczeniu nawrotów miejscowych i odległych przerzutów raka piersi. Istotną statystycznie korzyść z takiego leczenia wykazano w skojarzeniu hipertermii miejscowej  z radioterapią jako leczenie II-go rzutu – wzrost miejscowej kontroli o 35% a w przypadku przerzutów odległych połączenie hipertermii całego ciała z chemioterapią aż u 75% chorych wystąpiła częściowa regresja choroby.

Efektem  skojarzenia hipertermii całego ciała z chemioterapią w raku jajników jest remisja choroby u 50% chorych oraz stabilizacja choroby u 45 % chorych. W raku odbytnicy istnieje randomizowane badanie prezentujące zwiększony odsetek remisji z 49% do 66% i przedłużony czas do momentu wystąpienia nawrotów nowotworu z 20 do 28 miesięcy w przypadku zastosowania neoadjuwantowej radiochemioterapii w połączeniu z miejscową hipertermią.

Korzystne działanie hipertermii  udowodniono również w nowotworach głowy i szyi, guzach mózgu (w szczególnych przypadkach rozpoznań h-p), w czerniaku złośliwym, nowotworach raka przełyku, mięsakach.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Podczas zabiegu hipertermii ogólnoustrojowej organizm pacjenta ogrzewany jest do temperatur od 38.5 do 42°C w zależności od efektu który zamierzamy uzyskać. Poziom temperatury ustala lekarz, po zbadaniu chorego i uwzględnieniu stopnia zaawansowania choroby, tak aby osiągnąć maksymalny efekt terapeutyczny. Komórki nowotworowe są bardziej niż zdrowe (oporność temperaturowa) narażone na uszkodzenia, spowodowane sztucznym podniesieniem temperatury. Ciepło dostarczane jest do całego ciała tzn. nie tylko w obszar wzrostu miejscowego nowotworu, ale również w obszary do których nowotwór wysyła ściśle wyselekcjonowany klon komórek, zdolnych do zasiedlenia narządu. Hipertermia ogólnoustrojowa wpływa na cały organizm i jest stosowana głównie w zaawansowanych fazach choroby nowotworowej.

Podstawowe badania prowadzone od lat 70-tych potwierdziły, że temperatury powyżej 39.5°C uszkadzają komórki rakowe, niszcząc je lub powstrzymując ich wzrost. Przegrzanie komórek rakowych powoduje niedobór tlenu. To sprawia, że indukowane jest powstanie zakwaszonego mikrośrodowiska ubogiego w składniki odżywcze. Metabolizm komórek nowotworowych zostaje zaburzony, co powoduje ich śmierć.

Komórki nowotworowe są niewidoczne dla systemu immunologicznego, ale zmieniają się pod wpływem podwyższonej temperatury. Na ich powierzchni tworzą się  “białka szoku cieplnego” HSP70  tj.  proteiny które sprawiają, że komórki nowotworowe stają się widoczne dla systemu immunologicznego.  Białka te aktywują limfocyty T do bezpośredniego niszczenia komórek rakowych) i  są dla nich swoistym drogowskazem do komórek nowotworowych. Ogólnoustrojowe wzmocnienie immunologiczne pod wpływem gorączki działa poza tym wzmacniająco na cały organizm pacjenta uśmierzając przy okazji ból i poprawiając przemianę materii.

Istotne jest to, że hipertermia całego ciała może być stosowana u pacjentów, po radykalnym zabiegu chirurgicznym w celu zapobiegnięcia rozsiewowi choroby nowotworowej tuż po operacji. Biorąc pod uwagę fakt, że około 80% zgonów z powodu raka, nie jest spowodowane samym guzem pierwotnym ale przerzutami, hipertermia ogólnoustrojowa ma ważne  zastosowanie jako profilaktyka zapobiegająca przerzutom u pacjentów z grupy tzw. wysokiego ryzyka np. młodych kobiet przed menopauzą z rakiem piersi, ograniczając tym samym  zajęcie węzłów chłonnych .

Hipertermia może sprawić, że chemioterapia i/lub radioterapia będzie bardziej efektywna. W niektórych przypadkach, początkowo niedziałająca chemio- lub radioterapia może zacząć przynosić efekty w połączeniu z hipertermią.

Proces terapeutyczny hipertermii całego ciała

W CZASIE HIPERTERMII OGÓLNOUSTROJOWEJ CAŁEGO CIAŁA PRZEGRZEWANE JEST CAŁE CIAŁO PACJENTA (Z WYŁĄCZENIEM GŁOWY)

Nasi pacjenci poddawani są hipertermii całego ciała w wyjątkowo korzystnym, zintegrowanym i leczniczym otoczeniu.  Po etapie przygotowawczym trwającym około pół godziny, zaczyna się rzeczywista terapia gorączką, trwająca około dwóch i pół godziny. Pacjenci otoczeni są  opieką medyczną, z monitorowaniem funkcji ich organizmu (puls, temperatura ciała, saturacja itd.) w czasie całego zabiegu Po fazie ogrzewania pacjent ma czas na odpoczynek. Zespół medyczny  dba o to, aby pacjent czuł się komfortowo w trakcie całego zabiegu jak i po nim .

Z naszego doświadczenia wynika, że hipertermia całego ciała jest efektywna zwłaszcza w przypadku nieoperacyjnych guzów i przerzutów, a także często nawracających rodzajów nowotworów. Z powodzeniem można stosować  hipertermię w przypadku raka piersi, mięsaków, czerniaków, przerzutów na kości, nowotworów płuc, żołądka,  trzustki, pęcherzyka żółciowego i nerek